Złamania, ubytki i zużycie zębów mogą z czasem osłabić ich integralność strukturalną. Szczególnie w przypadku znacznej utraty tkanki zęba, samo wypełnienie może nie wystarczyć do długotrwałego zachowania zęba. W takich przypadkach można rozważyć leczenie odtwórcze, które przywróci zębowi jego funkcję i wygląd.
Licówki dentystyczne, które pokrywają zęby uszkodzone lub wymagające wzmocnienia strukturalnego odpowiednią odbudową, stanowią jedną ze stałych metod protetycznych stosowanych w stomatologii. Licówki można stosować na zębach naturalnych lub w systemach opartych na implantach.
W leczeniu można stosować różne materiały, takie jak tlenek cyrkonu, porcelana, dwukrzemian litu i ceramika na podbudowie metalowej. Wybór materiału zależy od położenia i aktualnego stanu zęba.
Jednak nie każdy ząb wymaga koronowania. W planie leczenia najważniejsze jest zachowanie jak największej ilości naturalnej tkanki zęba i rozważenie opcji wymagających mniejszej interwencji.
Zabieg licowania rozpoczyna się od badania jamy ustnej i planowania leczenia. Dentysta ocenia zdrową tkankę zęba, który ma zostać licowany, stopień próchnicy oraz relację zgryzową.
W razie potrzeby ząb jest starannie przygotowywany do nałożenia licówki. Następnie pobierany jest tradycyjny wycisk lub cyfrowe skanowanie wewnątrzustne.
Na podstawie uzyskanych informacji powłoka przygotowywana jest w laboratorium lub przy wykorzystaniu odpowiednich cyfrowych systemów produkcyjnych.
W ostatnim etapie sprawdzane jest dopasowanie brzeżne, kolor i funkcja żucia licówki. Jeśli zostanie znaleziona odpowiednia odbudowa, jest ona mocowana do zęba.
Zastosowanie licówek dentystycznych można rozważyć u osób, u których doszło do znacznej utraty tkanki zęba lub u których istniejące wypełnienia wymagają wymiany.
Duże wypełnienia, pęknięcia i zaawansowane starcie mogą wymagać zastosowania koron. Korony można również stosować w przypadku zębów, które przeszły leczenie kanałowe i są strukturalnie osłabione.
Licówki nie są jednak odpowiednie dla każdego, kto chce jedynie zmienić kolor zębów. W przypadku zdrowych zębów, preferowane może być wybielanie lub bardziej zachowawcze metody estetyczne.
Osoby z aktywną próchnicą, chorobami dziąseł i niekontrolowanym zgrzytaniem zębami powinny w pierwszej kolejności poddać się ocenie w tym zakresie.
W jakich sytuacjach preferowane są licówki dentystyczne?
Licówki dentystyczne mogą być preferowanym rozwiązaniem w przypadkach, gdy istniejącej struktury naturalnego zęba nie da się odpowiednio odbudować za pomocą wypełnień.
W szczególności duże pęknięcia i znaczne ubytki materiału mogą wymagać zastosowania powłoki.
Można go również stosować w celu odnowienia wcześniej wykonanych wypełnień, które utraciły swoją funkcję.
U niektórych pacjentów może być konieczna ocena w celu skorygowania różnic w kształcie i kolorze zębów.
Należy jednak unikać niepotrzebnego szlifowania zdrowych zębów ze względów estetycznych. Wyboru metody leczenia należy dokonać z myślą o długotrwałym zachowaniu zębów.
Licówki dentystyczne można stosować w celu naprawy zębów, w których doszło do znacznej utraty tkanki zęba na skutek próchnicy.
Jest to również jedna z metod rekonstrukcji złamanych, pękniętych lub nadmiernie startych zębów.
W niektórych przypadkach, gdy po leczeniu kanałowym nie pozostała wystarczająca ilość tkanki zęba, konieczne może być założenie korony.
Ponadto niektóre deformacje i znaczące zmiany koloru można korygować poprzez nakładanie powłok.
Jednak zaawansowane stłoczenie zębów lub wady zgryzu mogą nie być skutecznie leczone samymi licówkami. W takich przypadkach konieczne może być leczenie ortodontyczne.
Licówki dentystyczne dzielimy na różne grupy w zależności od użytego materiału i rodzaju odbudowy.
W przypadku licówek porcelanowych na podbudowie metalowej, ceramika jest nakładana na metalową podbudowę. Licówki cyrkonowe natomiast są wykonane z materiałów ceramicznych na bazie cyrkonu.
Systemy szklano-ceramiczne, takie jak dwukrzemian litu, mogą być preferowane w przypadku niektórych wymagań estetycznych.
W niektórych sytuacjach klinicznych można również stosować korony całkowicie metalowe.
Istnieją również wypełnienia częściowe, takie jak nakłady i wypełnienia typu onlay, które obejmują tylko określone fragmenty zęba. Najbardziej odpowiednia opcja jest określana na podstawie stanu pozostałych tkanek zęba i sił żucia.
Plomby stomatologiczne służą do naprawy zębów zniszczonych próchnicą lub z ograniczoną utratą struktury zęba.
Licówki dentystyczne z kolei mogą zapewnić wsparcie strukturalne poprzez pokrycie większej części zęba.
Zabiegi wypełniania zazwyczaj wymagają usunięcia mniejszej ilości tkanki zęba.
W przypadku licówek konieczne może być dodatkowe przygotowanie, aby umożliwić osadzenie się wypełnienia.
Jednak w przypadku znacznej utraty tkanki zęba, samo wypełnienie może nie zawsze być wystarczające. Wybór metody leczenia powinien być podyktowany stanem pozostałej zdrowej tkanki zęba.
Licówki dentystyczne to uzupełnienia umieszczane w jamie ustnej na naturalnym zębie.
Implant stomatologiczny to sztuczny system korzeniowy umieszczany w kości szczęki w celu zastąpienia brakującego zęba.
Na implancie można również osadzić korony lub inne protezy.
Dlatego implanty i korony nie są dla siebie całkowitą alternatywą.
Jeśli naturalny ząb można zachować, priorytetem może być odpowiednie leczenie odtwórcze. Implanty są jedną z opcji leczenia utraty zęba.
Licówki dentystyczne mogą być stosowane w celu ochrony lub naprawy pojedynczego zęba.
Most protetyczny to stała proteza przeznaczona do zastąpienia jednego lub kilku brakujących zębów.
Tradycyjne mosty mogą opierać się na sąsiednich zębach, które mogą wymagać założenia koron.
W przypadku mostów wspieranych implantami, wsparcie zapewniają same implanty.
Dlatego też korony i mosty są uzupełnieniami protetycznymi o różnym przeznaczeniu, ale w niektórych przypadkach stosuje się je razem.
Pierwszy etap leczenia polega na ocenie stanu zębów i dziąseł.
W przypadku obecności ubytków lub chorób dziąseł, zaplanowane zostanie odpowiednie leczenie.
Następnie ząb, który ma zostać koronowany, jest odpowiednio przygotowywany i pobierany jest wycisk.
W razie konieczności przygotowany ząb zabezpiecza się koroną tymczasową.
Stała licówka, wykonana w laboratorium, jest przymierzana w jamie ustnej. Po sprawdzeniu koloru, dopasowania brzeżnego i zwarcia, uzupełnienie jest mocowane na miejscu.
Przed założeniem licówki należy ocenić aktualny stan zdrowia zęba.
Jeśli występują aktywne ubytki, choroby dziąseł lub problemy ze starymi wypełnieniami, konieczne może być ich leczenie w pierwszej kolejności.
Zgrzytanie zębami może mieć wpływ na materiał i kształt licówek.
Ponadto należy ocenić indywidualne oczekiwania estetyczne i nawyki związane z higieną jamy ustnej.
Ponieważ licówki mogą wymagać usunięcia naturalnej tkanki zęba, ważne jest zapoznanie się z bardziej konserwatywnymi alternatywami.
Stomatolog bada integralność strukturalną zęba, który ma zostać licowany, a także pozostałą zdrową tkankę.
Ocenia się ubytki, pęknięcia i istniejące wypełnienia.
Sprawdza się stan dziąseł i relację między zgryzem a stanem uzębienia.
W razie konieczności można wykonać zdjęcia rentgenowskie w celu zbadania korzeni zębów i otaczających je tkanek.
W razie wątpliwości co do żywotności zęba, można przeprowadzić dodatkowe badania. Nie jest jednak obowiązkowe wykonywanie tych samych badań u każdego pacjenta.
Podczas przygotowania zęba tworzy się odpowiednie miejsce na umieszczenie licówki.
Pod uwagę brane są: obecny kształt zęba, ewentualne tkanki utracone wskutek próchnicy lub złamania, a także wybrany materiał.
Jeśli okaże się to konieczne, podaje się znieczulenie miejscowe.
Powierzchnie zębów są kształtowane w sposób kontrolowany i przygotowywane do pobrania wycisku.
W przypadku zębów ze znaczną utratą tkanki zębowej, przed założeniem korony może być konieczna odbudowa rdzenia. Celem preparacji jest zachowanie jak największej ilości zdrowej tkanki zęba.
Ilość tkanki, którą należy usunąć z zęba, będzie się różnić w zależności od materiału licówki i istniejącej struktury zęba.
Niektóre rodzaje licówek mogą wymagać preparacji na głębokość około 0,5–2 mm. Wartość ta nie jest jednak wartością stałą, mającą zastosowanie do wszystkich zębów i powierzchni.
Zakres niezbędnego przygotowania może zależeć od ilości tkanki utraconej wcześniej na skutek złamania lub rozkładu.
Nadmierna abrazja może zwiększyć ryzyko nadwrażliwości zębów i problemów z miazgą. Dlatego celem powinno być przygotowanie odpowiedniej odbudowy z minimalną utratą tkanki.
W niektórych przypadkach korony można założyć na krzywe zęby.
Licówka nie zmienia jednak faktycznego położenia zęba w kości szczęki.
Próba ukrycia znacznego stłoczenia wyłącznie za pomocą licówek może wiązać się z koniecznością nadmiernego szlifowania zębów.
Dlatego leczenie ortodontyczne może być bardziej wskazane w przypadku zaawansowanych przypadków wad zgryzu.
W przypadku drobnych odchyleń kształtu można rozważyć zastosowanie kompozytu lub wypełnień o ograniczonym zakresie. Wybór metody leczenia powinien być podyktowany względami zwarciowymi i stanem zdrowia zębów.
Niektóre przerwy między zębami można zamknąć za pomocą licówek lub innych metod odtwórczych.
Jednak w przypadku mniejszych szczelin można rozważyć bardziej konserwatywne rozwiązania, takie jak łączenie kompozytowe lub licówki laminowane.
Stosowanie wyłącznie licówek w szerokich odstępach może spowodować, że zęby będą wyglądać na nienaturalnie duże.
Ponadto przerwy między zębami mogą być spowodowane rozmiarem zęba, problemami z dziąsłami lub wadą zgryzu.
Dlatego przed rozpoczęciem leczenia należy ustalić przyczynę powstania przerwy.
Korony wsparte na implantach to uzupełnienia protetyczne wykonane na implantach osadzonych w kości szczęki.
Ocenia się integrację implantu z kością i stan otaczających tkanek.
Następnie położenie implantu jest rejestrowane za pomocą odpowiednich metod pomiaru lub skanowania cyfrowego.
Powłoki niestandardowe przygotowuje się w laboratorium.
Odbudowę można zamocować za pomocą śrub w odpowiednich systemach lub zacementować na elemencie łączącym. Obie metody mają swoje zalety i ryzyko powikłań.
Czas trwania leczenia licówkami zębowymi zależy od użytego materiału i metody wykonania.
Tradycyjne procedury laboratoryjne mogą wymagać dwóch lub więcej sesji.
Podczas pierwszej wizyty możliwe jest opracowanie zęba i pobranie wycisków. Podczas kolejnej wizyty można przymierzyć i założyć licówkę.
Dzięki zastosowaniu odpowiednich systemów produkcji cyfrowej niektóre renowacje można wykonać jeszcze tego samego dnia.
Całkowity czas może się jednak wydłużyć, jeśli konieczne będzie leczenie próchnicy, leczenie kanałowe lub zabiegi na dziąsłach.
W 2026 roku cena licówek będzie się różnić w zależności od użytego materiału, liczby zębów do licowania oraz zakresu leczenia. Produkcja laboratoryjna, cyfrowe metody pobierania wycisków, licówki tymczasowe, warunki kliniczne oraz wszelkie dodatkowe zabiegi uznane za konieczne mogą mieć wpływ na całkowity koszt. Dokładna cena zostanie ustalona po badaniu jamy ustnej i opracowaniu indywidualnego planu odbudowy.
Podczas przygotowywania licówek stosuje się znieczulenie miejscowe, jeśli jest to konieczne. Celem jest zminimalizowanie bólu podczas zabiegu. Jednak po zabiegu może wystąpić przejściowa nadwrażliwość zębów lub dyskomfort dziąseł.
Licówki to leczenie odtwórcze, które można zastosować u odpowiednich pacjentów, jeśli odpowiednio się je zaplanuje i zastosuje odpowiednią technikę. Wiąże się ono jednak z ryzykiem nadwrażliwości, złamania licówki, problemów z dziąsłami i próchnicy wtórnej. Bezpieczeństwo leczenia zależy od aktualnego stanu zęba i dopasowania wypełnienia.
Nie ma jednej, obowiązującej dla wszystkich granicy wieku dla licówek. Należy jednak dokładnie rozważyć możliwość zastosowania licówek stałych u osób, których zęby i szczęki wciąż się rozwijają. Decyzja o leczeniu podejmowana jest na podstawie wieku, stanu strukturalnego zęba oraz wskazań klinicznych.
Technicznie rzecz biorąc, licówki można nakładać na zdrowe zęby, ale nie zawsze jest to możliwe. Przygotowanie licówek może wymagać usunięcia naturalnej tkanki zęba. Dlatego, ze względów estetycznych, w pierwszej kolejności należy rozważyć bardziej zachowawcze metody.
Prawidłowo zaplanowana licówka może pomóc w zachowaniu uszkodzonego zęba. Istnieje jednak ryzyko utraty tkanek podczas preparacji zęba i późniejszego rozwoju nadwrażliwości. Niepotrzebne szlifowanie lub źle dopasowane wypełnienia mogą negatywnie wpłynąć na zdrowie zębów.
W większości przypadków podczas pełnej odbudowy korony zęba przeprowadza się kontrolowaną abrazję określonych powierzchni zęba. Proces ten tworzy niezbędną przestrzeń dla odbudowy. Jednak ilość tkanki do usunięcia różni się w zależności od użytego materiału i istniejącej struktury zęba.
Próchnica może rozwinąć się w naturalnej tkance zęba pod licówką. Gromadzenie się płytki nazębnej, szczególnie wokół krawędzi licówki, oraz niewłaściwa higiena jamy ustnej mogą zwiększać ryzyko. Regularne szczotkowanie zębów, czyszczenie przestrzeni międzyzębowych i kontrole stomatologiczne są bardzo ważne.
Prawidłowo przygotowana licówka niekoniecznie powoduje recesję dziąseł. Jednak źle dopasowane krawędzie licówki, nagromadzenie płytki nazębnej i istniejąca choroba przyzębia mogą przyczyniać się do problemów z dziąsłami. Przyczynę recesji dziąseł należy ustalić poprzez badanie.
W rzadkich przypadkach reakcje alergiczne mogą wystąpić na niektóre stopy metali lub materiały stosowane w licówkach dentystycznych. Chociaż materiały ceramiczne są generalnie uważane za biokompatybilne, należy również ocenić użyte materiały wiążące. Ważne jest, aby osoby z historią alergii poinformowały o tym swojego dentystę przed zabiegiem.
"*" oznacza pola wymagane
